{"id":58,"date":"2023-01-12T20:32:58","date_gmt":"2023-01-12T20:32:58","guid":{"rendered":"https:\/\/islamvebiz.com\/?p=58"},"modified":"2023-01-30T08:26:33","modified_gmt":"2023-01-30T08:26:33","slug":"hangisi-hak-din","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/islamvebiz.com\/index.php\/2023\/01\/12\/hangisi-hak-din\/","title":{"rendered":"HANG\u0130S\u0130 HAK D\u0130N?"},"content":{"rendered":"\r\n<h1><strong>HANG\u0130S\u0130<\/strong><strong> HAK D\u0130N?<\/strong><\/h1>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Abdullah Bin Abdulaziz El-\u0130dan<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>Terc\u00fcme ve Dizgi<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>Fikri G\u00f6nc\u00fc<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Varagat \u0130lmiye Bas\u0131m ve Yay\u0131n Evi<\/h2>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>1-Giri\u015f.<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>2-Dinin Manas\u0131.<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>3-Dinlerin \u00c7e\u015fitleri.<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>4-\u0130nsano\u011flunun dine ihtiyac\u0131 ver m\u0131d\u0131r?<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 A-Akl\u0131n kainattaki b\u00fcy\u00fck ger\u00e7ekleri bilme ihtiyac\u0131.<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 B-\u0130nsan f\u0131trat\u0131n\u0131n ihtiyac\u0131.<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>C-\u0130nsan\u0131n psikolojik sa\u011fl\u0131\u011fa ve ruhsal g\u00fcce olan ihtiyac\u0131.<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>5-\u0130slam inanc\u0131n\u0131n \u00f6zellikleri.<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>6-\u0130slam inan\u00e7 sistemindeki orta yollulu\u011fu.<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>7- \u0130slam\u2019\u0131n hayat\u0131n her alan\u0131n\u0131 kapsayan uyum ve ger\u00e7eklili\u011fi.<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>8-\u0130slam\u2019da yasama kaynaklar\u0131.<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>9-\u0130slam\u2019\u0131n \u015fartlar\u0131.<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<h1 class=\"wp-block-heading\">\u0628\u0633\u0645 \u0627\u0644\u0644\u0647 \u0627\u0644\u0631\u062d\u0645\u0646 \u0627\u0644\u0631\u062d\u064a\u0645<\/h1>\r\n\r\n\r\n\r\n<h1 class=\"wp-block-heading\">Giri\u015f<\/h1>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Her dinin, her g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn her felsefenin kendine \u00f6zg\u00fc teorileri, izledikleri belli bir programlar\u0131 ve temel esaslar\u0131 vard\u0131r. Biz bu mant\u0131ktan yola \u00e7\u0131karak okuyacak oldu\u011funuz bu sayfalarda aslen M\u00fcsl\u00fcman olup ta dini konusunda bilgisiz kalm\u0131\u015f ve dolay\u0131s\u0131yla dini ya\u015fant\u0131s\u0131n\u0131 sadece \u00e7evresinde g\u00f6rd\u00fcklerini taklitle etmeye \u00e7al\u0131\u015fmakla ya\u015famaya \u00e7al\u0131\u015fan insanlara, dinlerini daha do\u011fru \u00f6\u011frenerek taklitkarl\u0131ktan uzakla\u015fmalar\u0131 gayesi ile\u00a0 kendi dinleri konusunda temel bilgileri i\u00e7eren bir \u00f6zet bilgiler sunmak istedik.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Aslen M\u00fcsl\u00fcman olmayan okuyucular\u0131m\u0131za gelince; onlara hak din olan \u0130slam hakk\u0131nda \u00f6zet bilgiler verip, \u0130slam\u2019\u0131n sistematik ve ahlaksal ve toplumsal y\u00f6nden di\u011fer dinlerden fark\u0131n\u0131\u00a0 belirterek, onlar\u0131n bu hak din ile tan\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 sa\u011flamay\u0131, onlara yeni bir d\u00fc\u015f\u00fcnce ufku kazand\u0131rarak varl\u0131\u011fa veya hayata dair yeni tan\u0131mlar ve anlamlarla ve daha da \u00f6nemlisi hak din \u0130slam hakk\u0131nda do\u011fru kanaatler olu\u015fturmalar\u0131 i\u00e7in bir f\u0131rsat olu\u015fturmay\u0131 hedefledik.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Bu \u015fekilde islam\u0131 do\u011fru kaynaklardan do\u011fru bir \u015fekilde tan\u0131ma f\u0131rsat\u0131 bulan bir \u00e7ok insan\u0131n bu dine inanmak ve onu ya\u015famak konusunda ad\u0131m as\u0131m ilerleyece\u011fine inan\u0131yoruz.\u00a0 Zira bu din ilahi bir dindir, be\u015feri bir din de\u011fildir. \u0130lerleyen b\u00f6l\u00fcmlerde i\u015faret edildi\u011fi gibi bu din her y\u00f6n\u00fc ile eksi\u011fi olmayan k\u00e2mil bir din dindir. B\u00fct\u00fcn kalbimizle inan\u0131yoruz ki; \u0130slam\u2019\u0131 tan\u0131ma f\u0131rsat\u0131 olmu\u015f olan herkes en k\u0131sa zamanda bu hak dine girmeyi d\u00fc\u015f\u00fcnecek ve buldu\u011fu ilk f\u0131rsatta bu dini kabul ederek kamil bir imanla bu dine s\u0131ms\u0131k\u0131 sar\u0131lacakt\u0131r. Bu bu sat\u0131rlar\u0131m\u0131zda bu amaca hizmet etmekten mutluluk duyuyoruz. Ger\u00e7ek mutlulu\u011fun tek yolu hak din olan \u0130slam\u2019\u0131 tan\u0131y\u0131p kabul etmektir. Zira bu din sahibini\u00a0 huzura ve mutlulu\u011fa kavu\u015fturacak olan tek ilahi dindir. \u0130slam\u2019\u0131 \u00f6\u011frenip onu kabul edip ya\u015fama f\u0131rsat\u0131 bulan herkes tadacak oldu\u011fu e\u015fsiz huzurla daha \u00f6nce bu dine girmeden ge\u00e7irdi\u011fi her g\u00fcne, saate ve hatta dakikaya \u00fcz\u00fclecektir.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Biz bu \u00f6ns\u00f6zde\u00a0 \u015fu tembihi yapmadan ge\u00e7emeyece\u011fiz, o da \u015fudur; \u0130slam\u2019a girmek iste yen bir ki\u015fi asla bu dinin baz\u0131 mensuplar\u0131n\u0131n bu dine uymayan hal ve tav\u0131rlar\u0131n\u0131 \u00f6nlerine engel yapmamal\u0131lar.\u00a0 Baz\u0131 mensuplar\u0131n\u0131n yanl\u0131\u015f hal ve tav\u0131rlar\u0131ndan ait olduklar\u0131 din asla sorumlu tutulamaz. Maalesef\u00a0 di\u011fer din ve mezheplerde oldu\u011fu gibi \u0130slam dininin de baz\u0131 mensuplar\u0131 bu dinin yasak k\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011fu yalan s\u00f6yleme, ahlaks\u0131zl\u0131k, haram yeme, haks\u0131zl\u0131k, adaletsizlik gibi k\u00f6t\u00fc bir tak\u0131m fiiller i\u00e7inde olabilirler. Bu ki\u015filer sadece kendilerini temsil etmektedirler ve asla bu i\u015fleri yasaklayan \u0130slam\u2019\u0131 temsil edemezler. \u0130slam dini baz\u0131 mensuplar\u0131n\u0131n yapt\u0131klar\u0131 yanl\u0131\u015f ilerden beridir ve asla baz\u0131 mensuplar\u0131n\u0131n yanl\u0131\u015flar\u0131 ile de\u011ferlendirilemez ve lekelenemez. Bu t\u00fcr ki\u015filerin davran\u0131\u015flar\u0131ndan ne Y\u00fcce Allah ne de O\u2019nun Resul\u00fc (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) raz\u0131 olmazlar.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Bu y\u00fczden bu dinin g\u00fczelliklerini do\u011frudan ke\u015ffetmek ve bu din ile baz\u0131 mensuplar\u0131 aras\u0131ndaki farl\u0131 g\u00f6rebilmek i\u00e7in sizi bu sayfalar\u0131 okumaya davet ediyoruz. Biz \u00e7ok eminiz ki siz bu sat\u0131rlarda \u00e7ok eskilerden beri aray\u0131p ta bulamad\u0131\u011f\u0131n\u0131z sizi mutluluk verecek olan bilgileri, esaslar\u0131 ve d\u00fc\u015f\u00fcnceleri bulacaks\u0131n\u0131z. \u0130\u015fte sen bunu kendi kendine buldun bile zira Allah (S\u00fcbhanehu ve Teala) sizi sevmekte ve senin i\u00e7in d\u00fcnya ve ahirette hay\u0131r ve mutluluk istemekte. Temennimiz okuyu\u015funuzu devam ettirmek suretiyle bu sat\u0131rlar\u0131n hepsini okuyarak bitirmeniz, bu sat\u0131rlar\u0131n sizi davet etti\u011fi ger\u00e7eklere ve ger\u00e7ek huzur ve mutlulu\u011fun kollar\u0131na kendizi b\u0131rak\u0131vermenizdir. Hakkaniyet \u00f6l\u00e7\u00fcleri kendisine tabi olmay\u0131 hak eden en do\u011fru \u00f6l\u00e7\u00fclerdir. Sana k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc \u00f6ng\u00f6ren nefsine, \u015feytana, k\u00f6t\u00fc arkada\u015flar\u0131na ve ibadeti hak eden ilahtan ba\u015fkas\u0131na kulluk eden yak\u0131nlar\u0131n\u0131n bask\u0131lar\u0131na ger\u00e7ek dine teslim olmana mani olmalar\u0131na asla boyun b\u00fckmemelisin. S\u00f6z konusu bu unsurlar asla sizin ile hidayetin\u00a0 nuru, huzur ve mutlulu\u011funuz aras\u0131nda engel te\u015fkil etmemelidir. Hak dine d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz\u00fc ialn etti\u011finizde\u00a0 bu huzur ve saadete kavu\u015facaks\u0131n\u0131z. D\u00fcnya hayat\u0131ndan sonra ba\u015flayacak olan ahiret hayat\u0131nda da mutlu olman\u0131z buna ba\u011fl\u0131. Bu y\u00fczden hidayetinize engel olmak isteyen b\u00fct\u00fcn etmenleri bertaraf etmelisiniz. Zira \u00f6n\u00fcn\u00fcze \u00e7\u0131kabilecek olan bu etmenler sizi hayat\u0131n\u0131zda elde edebilece\u011finiz en b\u00fcy\u00fck ba\u015far\u0131 ve nimet olan cennetten sizi mahrum b\u0131rakmak i\u00e7in gayret etmektedirler. Evet! Size davetimiz ger\u00e7ek dini hak \u00f6l\u00e7\u00fclerine uygun olarak ya\u015fay\u0131p d\u00fcnya ve ahiret saadetine kavu\u015fman\u0131zd\u0131r.. Acaba bu davetimizi kabul edecek misiniz. Bu davetimiz size sunabilece\u011fiz en b\u00fcy\u00fck hediyedir. Senin hidayetini arzu ediyoruz.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>\u015eimdi hep beraber bu \u00f6zet tan\u0131t\u0131m\u0131n takip eden sayfalar\u0131nda bir gezintiye \u00e7\u0131kal\u0131m\u2026<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>D\u0130N\u0130N MANASI<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Psikolojik durum a\u00e7\u0131s\u0131ndan bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda dini, dindarl\u0131k olarak g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Dindarl\u0131\u011f\u0131 ise; insano\u011flu ile ilgili b\u00fct\u00fcn durum ve i\u015fleri evirip \u00e7eviren, bizim g\u00f6remedi\u011fimiz y\u00fcce bir zat\u0131n varl\u0131\u011f\u0131na inanmak, korku ve sevgi ile, boyun b\u00fckme ve y\u00fccelti ile\u00a0 o y\u00fcce zata yakar\u0131\u015fta bulunmak olarak tan\u0131mlayabiliriz. Ba\u015fka bir ifade dindarl\u0131k; \u0130taat ve ibadeti hak eden y\u00fcce ilahi bir zat\u0131n vatl\u0131\u011f\u0131na inanmakt\u0131r. D\u0131\u015f d\u00fcnyam\u0131z var olan bir ger\u00e7eklik a\u00e7\u0131s\u0131ndan ise din; ilahi g\u00fcc\u00fcn s\u0131fatlar\u0131n\u0131 belirten vahyi bilgiler ve ibadetlerimizin keyfiyetini bize bildiren ilmi kurallar b\u00fct\u00fcn\u00fcd\u00fcr.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>D\u0130NLER\u0130N \u00c7E\u015e\u0130TLER\u0130:<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Konu hakk\u0131nda ara\u015ft\u0131rma yapanlar taraf\u0131ndan da bilindi\u011fi gibi dinler iki t\u00fcrl\u00fcd\u00fcr:<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<ol class=\"wp-block-list\" type=\"1\">\r\n<li>Semavi veya kitabi dinler: Yani sem\u00e2dan inen ve insanl\u0131k i\u00e7in ilahi hidayet rehberi olan bir kitaba sahip olan dinlerdir.<\/li>\r\n<\/ol>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Musa (Aleyhisselam)\u2019ya inen Tevrat kitab\u0131yla gelen Yahudilik dini,<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>\u0130sa (Aleyhisselam)\u2019ya indirdi\u011fi \u0130ncil ile gelen H\u0131ristiyanl\u0131k dini,<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>B\u00fct\u00fcn peygamberlerin ve Resullerin sonuncusu olan Hz. Muhammed\u2019e indirilen Kuran-\u0131 Kerimle gelen \u0130slam dini bu dinlerdendir.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>\u0130slam dininin di\u011fer kitabi dinlerden fark\u0131; Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n bu dini ve kaynaklar\u0131n\u0131 be\u015feriyet alemine gelen son din olmas\u0131 hasebi ile korumu\u015f olmas\u0131d\u0131r. Bu nedenle \u0130slam dini asla bir de\u011fi\u015fikli\u011fe ve tahrife u\u011framam\u0131\u015ft\u0131r. Oysa ki di\u011fer kitabi b\u00fct\u00fcn dinlerin kaynaklar\u0131 ve kitaplar\u0131 kaybolarak bu dinler de\u011fi\u015fime ve bozulmaya maruz kalm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<ul class=\"wp-block-list\">\r\n<li>Putperest dinler: Bu dinler Y\u00fcce Allah taraf\u0131ndan kurulan semavi dinler olmay\u0131p bu dinlerin kurucular\u0131 yery\u00fcz\u00fcnde ya\u015fayan baz\u0131 insanlard\u0131r. Budizm, hinduizm, konfi\u00e7\u00fczm ve Mecusilik gibi.<\/li>\r\n<\/ul>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Hemen burada\u00a0 \u015fu soru akla geliyor: Acaba yarat\u0131lm\u0131\u015f ve kendinse ak\u0131l verilmi\u015f bir insan\u0131n t\u0131pk\u0131 kendisi gibi yarat\u0131lm\u0131\u015f ve ak\u0131l verilmi\u015f bir be\u015fere veya ta\u015fa veya ine\u011fe ibadet etmesi akl\u0131n kabul edece\u011fi bir durum mudur!? \u0130nsano\u011flunun kendisi gibi zay\u0131f, aciz ve eksi\u011fi olan bir insan taraf\u0131ndan kurallar\u0131 konularak kurulmu\u015f olan bir be\u015feri din ile hayat\u0131nda mutlu olmas\u0131 ve b\u00fct\u00fcn i\u015flerinin do\u011fru bir \u015fekilde i\u015flemesi m\u00fcmk\u00fcn m\u00fcd\u00fcr!?\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u0130NSANIN D\u0130NE \u0130HT\u0130YACI VAR MIDIR?<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>\u0130nsan\u0131n genel olarak dinlere ve \u00f6zel olarak \u0130slam\u2019a olan ihtiyac\u0131 ikinci derecede \u00f6neme sahip bir ihtiya\u00e7 olmay\u0131p hayat\u0131n cevheri ve varl\u0131\u011f\u0131n s\u0131rr\u0131 ve insan olman\u0131n ifade etti\u011fi derin manalar ile ili\u015fi\u011fi olan asli bir ihtiya\u00e7t\u0131r.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Bu noktada hemen insan\u0131n dine olan ihtiyac\u0131n\u0131 \u00e7ok \u00f6zet olarak belirtmeye \u00e7al\u0131\u015fal\u0131m:<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<ol class=\"wp-block-list\" type=\"A\">\r\n<li><strong>Varl\u0131k aleminde akl\u0131n b\u00fcy\u00fck ger\u00e7eklerle tan\u0131\u015fmaya olan ihtiyac\u0131:<\/strong><\/li>\r\n<\/ol>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>\u0130nsan\u0131n dini inanca duydu\u011fu ihtiya\u00e7 ilk planda kendini tan\u0131mlamaya ve onu kendisini ku\u015fatan u\u00e7suz bucaks\u0131z alem ger\u00e7eli\u011fini tan\u0131mlama ihtiyac\u0131ndan kaynaklanmaktad\u0131r. Yani \u00e7ok eskilerden beri be\u015fer felsefesini me\u015fgul eden ve cevap bulmaya sevk eden\u00a0 ve bu s\u00f6z konusu felsefelerin asla yeterli cevap bulamad\u0131\u011f\u0131 sorulara cevap arama ihtiyac\u0131ndan kaynaklanmaktad\u0131r.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u0130nsanlar d\u00fcnyaya ilk geli\u015flerinden beri b\u00fct\u00fcn gayretleri ile cevap bulmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 \u015fu sorular beyinlerinde d\u00f6nd\u00fc durdu:<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>Nereden geldim?!<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>\u00a0 Nereye gidiyorum?!<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Neden geldim?!<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 D\u00fcnyal\u0131k me\u015fgaleler insano\u011flunu bu gibi sorulara cevap aramaktan al\u0131koysa da insano\u011flu herhangi bir anda yine bu sorular\u0131 kendi kendine sorup cevap bulmak i\u00e7in zihnini yoracakt\u0131r:<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<ol class=\"wp-block-list\" type=\"A\">\r\n<li>\u0130nsan kendi kendine der: Ben nereden geldim!? \u0130\u00e7inde oldu\u011fum bu kainat nereden geldi!? Kendi kendime mi meydana geldim!? Yoksa beni bir yarat\u0131c\u0131 m\u0131 meydana getirdi!? Bu yarat\u0131c\u0131 kimdir!? Onunla benim ba\u011f\u0131m nedir!? Yine, b\u00fcy\u00fck arz\u0131, g\u00f6\u011f\u00fc, i\u00e7inde bulunan hayvanlar\u0131, nebatlar\u0131, cans\u0131z varl\u0131klar\u0131, nehirleri ve denizleri ve b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 in\u00e7inde y\u00fczd\u00fcren\u00a0 uzay\u0131 ile bu kainat\u0131 kendi kendini mi yaratt\u0131 yoksa bunlar\u0131n hepsini en ince \u00f6zelliklerine kadar bir yarat\u0131c\u0131 m\u0131 yaratt\u0131!?<\/li>\r\n<\/ol>\r\n\r\n\r\n\r\n<ul class=\"wp-block-list\">\r\n<li>Sonra bu hayattan sonra ba\u015fka bir hayat var m\u0131..!? \u00d6l\u00fcmden sonra ba\u015fka bir hayat var m\u0131d\u0131r..!? Bu gezegenin y\u00fczeyinde s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz bu k\u0131sa yolculu\u011fumuzun ard\u0131ndan varaca\u011f\u0131m\u0131z yer neresidir..!? D\u00fcnya hayat\u0131n\u0131n k\u0131ssas\u0131: do\u011furan rahimler ve yutan toprak\u2026 Sonras\u0131nda bir \u015fey yoktur\u201d k\u0131ssas\u0131ndan ibaret midir!? Hak ve hay\u0131r yolda kendi nefislerini feda eden temiz insanlar\u0131n sonlar\u0131 ile ba\u015fkalar\u0131n\u0131 kendi zevkleri nefisleri u\u011fruna feda edenlerin sonlar\u0131n\u0131n e\u015fit olmas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir mi!? Yap\u0131lanlar\u0131n m\u00fckafat\u0131n\u0131 g\u00f6rmeden hayat\u0131n bir \u00f6l\u00fcmle sona ermesi m\u00fcmk\u00fcn m\u00fcd\u00fcr..!? Yoksa \u00f6l\u00fcm\u00fcn ard\u0131ndan ba\u015flayacak olan bir hayatla iyi amel yapanlar\u0131n yapt\u0131klar\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k m\u00fckafatlanmalar\u0131, k\u00f6t\u00fc amel yapanlar\u0131n ise yapt\u0131klar\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k cezaland\u0131r\u0131lmalar\u0131 s\u00f6z konusu mudur?\u00a0<\/li>\r\n<\/ul>\r\n\r\n\r\n\r\n<ul class=\"wp-block-list\">\r\n<li>\u0130nsan ni\u00e7in var edildi? \u0130nsana neden ak\u0131l ve h\u00fcr bir irade verilerek di\u011fer mahluklardan farkl\u0131 olarak yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r? Neden g\u00f6klerde ve yerde olanlara, insano\u011fluna boyun b\u00fckt\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr? \u0130nsan\u0131n var olmas\u0131n\u0131n bir gayesi var m\u0131d\u0131r? \u0130nsano\u011flunun var olmas\u0131 ile ilgili bir \u00f6devi var m\u0131d\u0131r? Yoksa hayvanlar gibi yemek i\u00e7mek sonra \u00f6lmek i\u00e7in mi var edilmi\u015ftir? \u0130nsan\u0131n bir yarat\u0131l\u0131\u015f gayesi varsa bu gaye nedir? \u0130nsano\u011flu bu gayesini nas\u0131l bilebilir?<\/li>\r\n<\/ul>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Bu sorular her as\u0131rlard\u0131r insan\u0131n sorup kalbindeki hastal\u0131\u011fa \u00e7are arayarak kalbini huzura kavu\u015fturmak istedi\u011fi sorulard\u0131r. Do\u011fru ve \u015fifak\u00e2r cevaplar\u0131 vermek i\u00e7inde mutlaka dine d\u00f6nmek gerekmektedir. Zira din ilk olarak insana onun bu k\u00e2inatta kendi kendine bir rastlant\u0131 olarak yoktan var olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilakis kendisinin b\u00fcy\u00fck bir yarat\u0131c\u0131n\u0131n eli ile yarat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirmektedir. O b\u00fcy\u00fck yarat\u0131c\u0131 olan Allah, insan\u0131 en iyi surette yaratm\u0131\u015f ve ona ruhundan \u00fcf\u00fcrm\u00fc\u015f, onun i\u00e7in kulak<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>, g\u00f6z, kalp nimetlerini yaratm\u0131\u015f ve onu daha anne karn\u0131nda iken ba\u015flayan bir s\u00fcre\u00e7 i\u00e7inde, daimi bir \u015fekilde onu en g\u00fczel nimetlerle nimetlendirerek ona ikramda bulunmu\u015ftur.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong><em>\u201c(Ey insanlar) Biz sizi dayanaks\u0131z bir sudan yaratmad\u0131k m\u0131! \u0130\u015fte o suyu belli bir yere kadar sa\u011flam bir yere yerle\u015ftirdik. Biz buna g\u00fc\u00e7 yetirdik. Bizim g\u00fcc\u00fcm\u00fcz ne b\u00fcy\u00fckt\u00fcr.\u201d<\/em><\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong><em>(M\u00fcrselat:20-23)\u00a0\u00a0<\/em><\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Ya\u015fan\u0131lan hayattan ve ard\u0131ndan gelen \u00f6l\u00fcmden sonra insan\u0131n gidi\u015flinin nereye oldu\u011funu sorusunun cevab\u0131n\u0131 sadece din arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile \u00f6\u011frenmememiz m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Din bize \u00f6\u011fretmektedir ki \u00f6l\u00fcm asla yokluk de\u011fildir. Fakat o ba\u015fka bir alemde ba\u015fka bir hayata ba\u015flamakt\u0131r. Kabir hayat\u0131 ve ard\u0131ndan gelecek olan, b\u00fct\u00fcn nefislerin yapt\u0131klar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 bulacaklar\u0131 ve amellerine g\u00f6re sonsuz bir \u015fekilde ahiret hayat\u0131d\u0131r bu. Orada erkek olsun, kad\u0131n olsun hi\u00e7 kimsenin ameli bo\u015fa gitmez. O g\u00fcn Allah\u2019\u0131n adaletinden hi\u00e7bir cebbar ve b\u00fcy\u00fcklenen kurtulamaz.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Din insana ni\u00e7in yarat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, neden ikram edilip di\u011fer varl\u0131klara kar\u015f\u0131 faziletli k\u0131l\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirir. Din, varl\u0131k gayesini ve \u00f6devini anlat\u0131r insana..din insan\u0131n hedefsiz bir \u015fekilde yarat\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve ba\u015f\u0131 bo\u015f da b\u0131rak\u0131lmayaca\u011f\u0131n\u0131 ve insan\u0131n yery\u00fcz\u00fcnde Allah\u2019\u0131n halifesi olarak yarat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlat\u0131r insana.. Yery\u00fcz\u00fcn\u00fc O\u2019nun r\u0131zas\u0131na uygun bir \u015fekilde imar etmek ve ondan O\u2019nun r\u0131zas\u0131na uygun bir \u015fekilde istifade etmeleri i\u00e7in. Yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn karn\u0131nda ve y\u00fcz\u00fcnde sakl\u0131 olan nimetlerden ba\u015fkalar\u0131n\u0131n ve Rabbin hakk\u0131na girmeden istifade etmeleri i\u00e7in.. \u015e\u00fcphesiz Rabbin, kulu \u00fczerindeki en b\u00fcy\u00fck hakk\u0131 O\u2019na hi\u00e7bir \u015feyi ortak ko\u015fmadan sadece ona Resull\u00fcn\u00fcn g\u00f6sterdi\u011fi \u015fekilde\u00a0\u00a0 itaat etmesidir.\u00a0 Zira o resulleri hidayet yolunun g\u00f6stericileri ve uyar\u0131c\u0131 ve m\u00fcjdeleyici ve sap\u0131kl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 uyan\u0131kl\u0131\u011fa \u00e7a\u011f\u0131r\u0131c\u0131lard\u0131r. Allah\u2019\u0131n Resul\u00fc (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) be\u015fer alemi i\u00e7in her y\u00f6n\u00fcyle en \u00fcst\u00fcn bir \u00f6rnektir. \u00c7e\u015fitli imtihanlar ve iptilalarla dolu bu d\u00fcnya hayat\u0131nda en iyi \u015fekilde \u00fczerine d\u00fc\u015feni yapan insan ahirette yapt\u0131klar\u0131n\u0131n meyvesini toplayacakt\u0131r. Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurur:<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong><em>\u201cO g\u00fcn her nefis yapm\u0131\u015f oldu\u011fu her hay\u0131rl\u0131 amelin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6n\u00fcnde haz\u0131r olarak bulacakt\u0131r.\u201d<\/em><\/strong> (Ali \u0130mran)\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Bu kaide \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda insano\u011flu kendisini yarat\u0131p ona hayat\u0131 bah\u015feden Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n beyan etti\u011fi insano\u011flunun var olma sebebini ve esas g\u00f6revinin ne oldu\u011funu anlam\u0131\u015f olacakt\u0131r.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Allah\u2019a, onun dinine ve ahiret alemine inanmayan bir insan hayat\u0131 ters d\u00f6nm\u00fc\u015f ve kendini ge\u00e7ek saadetten mahrum b\u0131rakm\u0131\u015f bir insand\u0131r. B\u00f6yle bir insan\u0131n etraf\u0131nda gezeleyen, belli bir zaman dilimi i\u00e7inde hedefsiz bir \u015fekilde ya\u015fay\u0131p zevklenen sonra \u00f6len, varolu\u015f ve ya\u015fama s\u0131rr\u0131n\u0131 dahi idrak etmekten uzak d\u00f6rt ayakl\u0131 b\u00fcy\u00fckba\u015f bir\u00a0 hayvandan bir asla bir fark\u0131 olamaz.\u00a0\u00a0\u00a0<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>\u00a0 Kendi hayatlar\u0131n\u0131 en yak\u0131n derece ilgilendirdi\u011fi halde bu konularda bilgisiz , cahil,\u00a0 \u015f\u00fcphe, aray\u0131\u015f ve k\u00f6r karanl\u0131klar i\u00e7inde dola\u015fan bir insan\u0131n hayat\u0131 ne b\u00fcy\u00fck bir \u00e7\u0131kmaz i\u00e7indedir. \u0130nsan\u0131n kendi nefisini bilmemesi, varl\u0131k sebebini bilmesi, hayat gayesini bilmemesi bu insan\u0131n mala, makama, \u015f\u00f6hrete ve sa\u011fl\u0131\u011fa sahip de olsa veger\u00e7ekten mutluluktan mahrum bir \u015fekilde ters bir hayat\u0131 ya\u015famak zorunda kalmas\u0131 demektir.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>Be\u015feri F\u0131trat\u0131n \u0130htiyac\u0131:<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Ayn\u0131 zamanda insan vicdan ve \u015fuurunun dine ihtiyac\u0131 vard\u0131r. \u0130nsano\u011flu sadece ak\u0131ldan ibaret bir varl\u0131k de\u011fildir. Bilakis insan ak\u0131l, vicdan ve ruhdan ibarettir. Bu durum insan\u0131n f\u0131trat\u0131 ve yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131 gere\u011fidir. F\u0131trat\u0131 gere\u011fi insano\u011flunu ilmin, sanatsal ve k\u00fclt\u00fcrel faaliyetler onu tatmin etmez. E\u011flence ve zevklenmek asla insan\u0131n i\u00e7inde bo\u015flu\u011fu doldurmaz. Ruhu y\u00f6n\u00fcn\u00fc doyuramayan insan stres ve ruhsal bir a\u00e7l\u0131k, f\u0131tri bir susuzluk, bo\u015fluk ve eksiklik, i\u00e7inde hayat\u0131na devam edecektir. Bu durum o ki\u015fi b\u00fct\u00fcn kalbiyle ve hakk\u0131yla Allah\u2019a iman edene ve bu \u015fekilde stresten, huzura, karars\u0131zl\u0131ktan kararl\u0131l\u0131\u011fa korkudan g\u00fcvene ula\u015f\u0131ncaya kadar devam edecektir.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Peygamberimiz (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) \u015f\u00f6yle buyurur:<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>\u0645\u0627 \u0645\u0646 \u0645\u0648\u0644\u0648\u062f \u0625\u0644\u0627 \u0648\u064a\u0648\u0644\u062f \u0639\u0644\u0649 \u0627\u0644\u0641\u0637\u0631\u0629\u060c \u0641\u0623\u0628\u0627\u0647 \u064a\u0647\u0648\u062f\u0627\u0646\u0647 \u0623\u0648 \u064a\u0646\u0635\u0631\u0627\u0646\u0647\u060c \u0623\u0648 \u064a\u0645\u062c\u0633\u0627\u0646\u0647<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>\u201cHi\u00e7 bir do\u011fan yoktur ki; o ki\u015fi f\u0131trat \u00fczerine do\u011fmam\u0131\u015f olsun. Bu do\u011fan \u00e7ocu\u011fu anne-baba ya Yahudi, ya H\u0131ristiyan ya da ate\u015fperest yapar.\u201d<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Bu hadiste insan\u0131n islam, (rabbe teslimiyet) dini \u00fczerine yarat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve onun f\u0131trat\u0131na en uygun dinin bu oldu\u011fu ifade edilmektedir. Bu hadiste \u0130slam f\u0131trat\u0131yla donanm\u0131\u015f olarak yarat\u0131lan insan\u0131n anne-baba, okul ve \u00e7evre gibi d\u0131\u015f etmenlerle bu f\u0131trat\u0131na uymayan bat\u0131l dinlere y\u00f6nlendirildi\u011fi ifade edilmektedir. Filozof Agust Siyatih \u201cDinleri Felsefesi\u201d ad\u0131ndaki kitab\u0131nda \u015f\u00f6yle der:<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>\u201cNi\u00e7in ben dine ba\u011fl\u0131 biriyim? Ben ne zaman bu soruyu kendi kendime sorsam daha sorumu bitirmeden \u015fu cevab\u0131 kar\u015f\u0131mda bulurum: Ben dindar\u0131m zira ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc olmam m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Zira din her ki\u015fi i\u00e7in zorunlu say\u0131lan manevi bir ihtiya\u00e7t\u0131r. Bana diyorlar ki: \u201cDin atalardan miras al\u0131nan bir terbiye veya miza\u00e7t\u0131r. Ben de onlara \u015f\u00f6yle diyorum: Ben sizin yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z bu itirazla kendi nefsine \u00e7ok itiraz ettim fakat g\u00f6rd\u00fcm ki bu d\u00fc\u015f\u00fcnce meseleyi \u00e7\u00f6zmekten \u00f6te daha zorla\u015ft\u0131rmaktad\u0131r.\u201d\u00a0<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Bir \u00e7ok insan do\u011fru yolun d\u0131\u015f\u0131na da \u00e7\u0131km\u0131\u015f olsa inan\u00e7 meselesi as\u0131rlar boyunca yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn her taraf\u0131nda ya\u015fam s\u00fcrm\u00fc\u015f olan ilkel veya medeni b\u00fct\u00fcn toplumlarda kendini g\u00f6stermi\u015f bir ger\u00e7ek hayat bulmas\u0131 asla \u015fa\u015f\u0131lacak bir \u015fey de\u011fildir.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>\u00a0Tarih\u00e7i \u0130\u011friki Bilatork der ki: <strong>\u201cTarihte kalasi olmayan, saraylar\u0131 olmayan, okullar\u0131 olmayan bir \u00e7ok \u015fehir buldum fakat asla mabedi olmayan bir \u015fehir bulamad\u0131m&#8230;\u201d<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>3-\u0130nsan\u0131n Psikolojik Sa\u011fl\u0131\u011fa Ve Ruhi G\u00fcce Olan \u0130htiyac\u0131:<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Dine olan ihtiya\u00e7 ba\u015fka bir noktada daha ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. \u0130nsan\u0131n hayat\u0131n\u0131 ve hayat\u0131ndaki emelleri, elemleri (ac\u0131lar\u0131)\u00a0 ile do\u011frudan ilgisi olan bir ihtiya\u00e7.. \u0130nsan\u0131n s\u0131\u011f\u0131nmak istedi\u011fi g\u00fc\u00e7l\u00fc bir makama, dayanmak istedi\u011fi metin bir dayana\u011fa olan ihtiyac\u0131.. \u015eiddetli bela ve musibetlerin bir kabus gibi\u00a0 \u00e7\u00f6k\u00fcp ona o insan\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc ac\u0131lara bo\u011farak inim inim inletti\u011finde.. B\u00fcy\u00fck afetlerde.. Sevilenlerin kaybedildi\u011finde.. Korkun\u00e7 olaylarla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelindi\u011finde.. Korkulan olaylar vuku buldu\u011funda dini inanca sahip olman\u0131n ve bu inanc\u0131n \u00fcslenece\u011fi \u00f6nemli rol ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Din, bu gibi zaaf i\u00e7inde olunan durumlarda sahibine g\u00fc\u00e7 ve metanet, umutlar\u0131n t\u00fckendi\u011fi noktada\u00a0 umut, korkunun hakim oldu\u011fu durumlarda kurtulu\u015f ve her t\u00fcrl\u00fc bela s\u0131k\u0131nt\u0131da sebat ve sab\u0131r verecektir.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Allah\u2019a, O\u2019nun adaletine, rahmetime ve sonsuz d\u00fcnyada ona iman edip Salih amel i\u015fleyenleri en iyi \u015fekilde m\u00fckafatland\u0131raca\u011f\u0131na inanmak insana psikolojik bir sa\u011fl\u0131k ve ruhsal bir g\u00fc\u00e7 verecektir. Dolay\u0131s\u0131yla insan bununla moral bulacak ve mutlu ve sevecen, canl\u0131 ve g\u00fczel y\u00fczl\u00fc bir ya\u015fama kavu\u015farak var olma ve ya\u015fama sevinciyle hayata daha olumlu bir a\u00e7\u0131dan bakacak, kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 zorluk ve s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131n kendinden emin bir \u015fekilde \u00fcstesinden gelebilecek ve bu \u015fekilde ne mal, ne makam, ne \u015fan \u015f\u00f6hret ile yakalayamayaca\u011f\u0131 bir huzur ve mutlulu\u011fu yakalam\u0131\u015f olacakt\u0131r.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Din ve imans\u0131z ya\u015fayan biri b\u00fct\u00fcn i\u015f ve ihtiya\u00e7lar\u0131nda sadece kendinden yard\u0131m isteyebilecektir. Fetva soracak yine fetvay\u0131 kendisi verecektir, soru soracak yine kendisi cevaplayacakt\u0131r, yard\u0131m isteyecek yine yard\u0131m\u0131na kendisi ko\u015fmak zorunda kalacakt\u0131r, \u00fcstesinden gelemedi\u011fi i\u015flerde medet bekleyecek yine imdad\u0131na kendisi ko\u015fmak zorunda kalacakt\u0131r, elinden gelmeyen yard\u0131ma \u00fcstesinden gelemeyece\u011fi imdada ko\u015facakt\u0131r. Hakka iman d\u0131\u015f\u0131nda ki bir inan\u00e7la ya\u015fayan bir ki\u015finin\u00a0 g\u00f6nl\u00fc\u00a0 huzursuz, d\u00fc\u015f\u00fcncesi \u015fa\u015fk\u0131n ve karas\u0131z, y\u00f6n\u00fc belirsizdir ve\u00a0 b\u00fcnyesi par\u00e7alamanm\u0131\u015f bir ceset g\u00f6r\u00fcm\u00fcndedir. Baz\u0131 ahlak felsefecileri bu durumu\u00a0 Ters Ragayak\u2019\u0131n durumuna benzetmektedirler. Anlat\u0131lanlara g\u00f6re bu ki\u015fi kral\u0131 \u00f6ld\u00fcrm\u00fc\u015f ard\u0131ndan ceza olarak ellerinden ve ayaklar\u0131ndan d\u00f6rt ayr\u0131 y\u00e7ne gerdirilmi\u015f ve bu \u015fekilde k\u0131rba\u00e7lanarak v\u00fccudu en feci bir \u015fekilde par\u00e7alanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Burada cismin par\u00e7alan\u0131\u015f\u0131 hak dinsiz hayat insan\u0131n manevi i\u00e7 aleminde meydana gelen par\u00e7alanm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131na bir \u00f6rnektir. \u0130\u00e7 alemde meydana gelen bu par\u00e7alanma bu par\u00e7alanman\u0131n ac\u0131s\u0131n\u0131 tadanlar\u0131n g\u00f6z\u00fcnde di\u011ferinden daha elem vericidir. Zira bu par\u00e7alanma v\u00fccudun par\u00e7alanmas\u0131nda oldu\u011fu gibi bir anda olup bitecek bir olay olmay\u0131p insan\u0131n hayat\u0131 boyunca devam edecek olan bir par\u00e7alanmad\u0131r.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Bu y\u00fczdendir ki inan\u00e7s\u0131z ya\u015fayanlarda psikolojik hastal\u0131klar, asabi bozukluklar, zihinsel \u00e7\u00f6k\u00fcnt\u00fcler daha fazla g\u00f6r\u00fclmektedir. Bu t\u00fcr insanlar hayat\u0131n zorluklar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda tez pes ederler. Dolay\u0131s\u0131 ile ya tez elden intihar edecekler ya da ruhsal hastal\u0131klar i\u00e7inde hayat s\u00fcren \u00f6l\u00fcler olarak devam edeceklerdir.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Eski bir Arap \u015fairinin dedi\u011fi gibi:<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>\u00d6l\u00fcp de rahatlayan \u00f6l\u00fc de\u011fildir<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Ger\u00e7ek \u00f6l\u00fcler ya\u015fayan \u00f6l\u00fclerdir<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Ger\u00e7ek \u00f6l\u00fcler ters ya\u015fayanlard\u0131r<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Beyni bo\u011fuk umudu s\u00f6nenlerdir<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 A\u015fa\u011f\u0131daki s\u00f6zler baz\u0131 psikiyatri ve psikolog doktorlara ait s\u00f6zler ger\u00e7ekleri biraz daha g\u00fcn y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131karmaktad\u0131r:<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Dr. Karl Banic \u201c\u00c7a\u011fda\u015f \u0130nsan Kendini Ar\u0131yor\u201d adl\u0131 eserinde \u015f\u00f6yle diyor: otuz y\u0131l boyunca d\u00fcnyan\u0131n \u00e7e\u015fitli b\u00f6lgelerinden gelip benimle hastal\u0131klar\u0131 konusunda isti\u015fare eden b\u00fct\u00fcn hastalar\u0131n, hastal\u0131k sebeplerinin iman eksikli\u011fi, inan\u00e7 sistemlerinde gel-gitler oldu\u011funu ve bu hastalar\u0131n ancak imanlar\u0131na kavu\u015ftuktan sonra \u015fifa bulduklar\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fcm.\u201d\u00a0<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>\u00a0 Filezof William Ceymis \u015f\u00f6yle demektedir: \u201c\u015e\u00fcphe yok ki stres ve bunal\u0131m\u0131n en b\u00fcy\u00fck ilac\u0131 imand\u0131r.\u201d<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Dr. Beryal \u015f\u00f6yle der: \u201cGer\u00e7ek bir dindar asla psikolojik rahats\u0131zl\u0131klara d\u00fc\u015fmez.\u201d<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Dial Karanigi \u015f\u00f6yle diyor: Stresi \u201cB\u0131rak Ya\u015famaya Bak\u201d ad\u0131ndaki eserinde b\u00fct\u00fcn psikolog doktorlar bilmektedirler ki g\u00fc\u00e7l\u00fc bir iman ve dini bir ya\u015fam stres, bunal\u0131m ve sinirlili\u011fin ilac\u0131 i\u00e7in kefildir.\u201d<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>4-Toplumun ahlaki de\u011ferlere ve ahlakl\u0131\u00a0 olmaya davet eden itici etkilere olan ihtiyac\u0131:<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>\u00a0Din ayn\u0131 zamanda toplumsal bir ihtiya\u00e7t\u0131r. Her toplum ahlaki de\u011ferlere ve ahlaka davet eden etkilere ihtiya\u00e7 duyar. \u0130tici etkiler, fertleri, be\u015fer bir g\u00f6zetici ve veya cezaland\u0131r\u0131c\u0131 olmadan da yapmalar\u0131 gereken g\u00f6revlerini yapmaya ve onlar\u0131 hay\u0131rl\u0131 i\u015fler yapmaya y\u00f6nlendirir. Ahlaki de\u011ferler ise insanlar kendi aralar\u0131nda ileti\u015fim kurarken uymalar\u0131 gereken kurallar\u0131 bildirmekte ve insanlar\u0131 kendi \u015fehevi arzular\u0131 ve maddi \u00e7\u0131karlar\u0131 i\u00e7in ba\u015fkalar\u0131n\u0131n haklar\u0131na tecav\u00fcz etmemeye toplumun yarar\u0131n\u0131 g\u00f6zetmeye davet etmektedir.\u00a0<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Kanun ve kurallar\u0131n ahlaki de\u011ferlerin olu\u015fup yerle\u015fmesi i\u00e7in yeterli oldu\u011funu savunmak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Zira kanunlardan dolayl\u0131 yollarla da olsa ka\u00e7mak ve kurallar\u0131 \u00e7i\u011fnemek zor bir durum de\u011fildir. O y\u00fczden insan\u0131n kendi kendine kabullenip, d\u0131\u015f etkilerle de\u011fil, i\u00e7 dinamiklerinin etkisi ile ya\u015fayaca\u011f\u0131 ahlaki de\u011ferlerin yerle\u015fmesi gerekmektedir. \u0130nsan\u0131n ahlaki de\u011ferleri kendi i\u00e7 dinamikleri ile ya\u015fayabilmesi i\u00e7in onun \u00f6z\u00fcn\u00fcn, kalbinin, vicdan\u0131n\u0131n \u2013Ne derseniz deyin- \u00e7ok sa\u011flam, do\u011fru inan\u00e7la bezenmesi gerekmektedir. Bu \u00f6z sa\u011flam olursa b\u00fct\u00fcn beden sa\u011flam olacakt\u0131r. Yine bu \u00f6z bozuk olursa b\u00fct\u00fcn bedende buna paralel olarak bozuk olacakt\u0131r.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Ge\u00e7mi\u015f tecr\u00fcbeler ve tarihi ger\u00e7ekler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda yeniden m\u00fc\u015fahede edilmektedir ki insan\u0131n i\u00e7 benli\u011fini ve ahlaki yap\u0131s\u0131n\u0131 din olmadan arzu edilen y\u00fcksek mertebelere \u00e7\u0131karmak ve insana iyilik ruhunu a\u015f\u0131lay\u0131p onu k\u00f6t\u00fcl\u00fck duygu ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerinden ar\u0131nd\u0131rmak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Britanya\u2019da baz\u0131 hakimlerin \u015fu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc payla\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 m\u00fc\u015fahede ediyoruz:<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>\u201cAhlak ilkeleri olmadan kanun olmaz, ahlak da din olmadan olmaz.\u201d<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Baz\u0131 m\u00fclhit kullar\u0131n hayat\u0131n dinsiz, Allah\u2019a inan\u00e7s\u0131z, ahiret \u00e2leminde hesap verme g\u00fcn\u00fc oldu\u011funa inanmadan y\u00fcr\u00fcmesinin m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcndeki a\u00e7\u0131klamalar\u0131n\u0131 tuhaf kar\u015f\u0131lamamak laz\u0131md\u0131r. Wallt\u0131r \u015f\u00f6yle demektedir: \u201c\u015eayet Allah olmam\u0131\u015f olsayd\u0131 bizim onu yaratmam\u0131z gerekirdi.\u201d\u00a0 Yani insanlar i\u00e7in ondan rahmet isteyecekleri, azab\u0131ndan korkacaklar\u0131, r\u0131zas\u0131n\u0131 g\u00f6zetecekleri, onun r\u0131zas\u0131 i\u00e7in g\u00fczel amel i\u015fleyip k\u00f6t\u00fc amel yapmaktan ka\u00e7\u0131nacaklar\u0131 bir ilah bulamam\u0131z gerekirdi. Wallt\u0131r yine d\u00f6n\u00fcp \u015f\u00f6yle hayk\u0131r\u0131yor:\u201d Neden Allah\u2019\u0131n varl\u0131\u011f\u0131ndan \u015f\u00fcphe ettiriyorsunuz!? E\u011fer o olmasayd\u0131 han\u0131m\u0131m bana ihanet ederdi hizmet\u00e7im beni \u00e7alard\u0131!!\u201d<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Poltarh ise \u015f\u00f6yle diyor: \u201c\u0130lahs\u0131z devlet kurmak, topraks\u0131z \u015fehir kurmaktan daha zordur!!\u201d<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>\u0130SLAM \u0130NAN\u00c7 S\u0130STEM\u0130N\u0130N \u00d6ZELL\u0130KLER\u0130<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>\u0130slam dininin inan\u00e7 sisteminin \u00f6yle b\u00fcy\u00fck \u00f6zellikleri vard\u0131r ki bu \u00f6zellikler di\u011fer inan\u00e7 sistemlerinde asla yer almaz. Bu \u00f6zellikleri \u015fu ba\u015fl\u0131klar alt\u0131nda \u00f6zetlemeye \u00e7al\u0131\u015fal\u0131m:<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<ol class=\"wp-block-list\" type=\"1\">\r\n<li>Anla\u015f\u0131l\u0131r Bir \u0130nan\u00e7t\u0131r:<\/li>\r\n<\/ol>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Bu inan\u00e7, kolay ve anla\u015f\u0131l\u0131r bir inan\u00e7t\u0131r. Bu \u00e7ok ince bir \u015fekilde tasarlan\u0131p ak\u0131llara durgunluk verecek bir muhte\u015femlikte yarat\u0131lan bu alemi takdir edip yaratan ve bir d\u00fczene koyan bir Rab vard\u0131r ve bu Rabbin hi\u00e7bir e\u015fi ve benzeri yoktur. O, e\u015f ve evlat edinmemi\u015ftir.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>\u2026\u2026.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>\u201cBilakis g\u00f6klerde ve yerde ne varsa hepsini o yaratm\u0131\u015ft\u0131r ve her \u015fey ona boyun b\u00fckm\u00fc\u015f durumdad\u0131r.\u201d\u00a0 (Bakara:116)<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Bu inan\u00e7 a\u00e7\u0131kt\u0131r ve alken kabul edilir bir \u015fekildedir. Zira ak\u0131l daima \u00e7e\u015fitlilik ve \u00e7okluk arz eden e\u015fyalar aras\u0131nda herhangi bir uyumsuzlu\u011fu kabul etmez ve e\u015fyalarda b\u00fct\u00fcnl\u00fck bulunmas\u0131n\u0131 ister.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<ul class=\"wp-block-list\">\r\n<li><strong>F\u0131trat\u0131n \u0130nanc\u0131d\u0131r:<\/strong><\/li>\r\n<\/ul>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>\u0130slam inanc\u0131 \u00f6yle bir inan\u00e7t\u0131r ki asla insan f\u0131trat\u0131na uzak de\u011fildir ve onunla asla \u00e7\u00e7t\u0131\u015fma i\u00e7inde de\u011fildir. Bilakis bu inan\u00e7 bir anahtar\u0131n ait oldu\u011fu kilide uygunlu\u011fu gibi insan f\u0131trat\u0131na uygundur. Bu durum Kuran-\u0131 Kerim\u2019de de ifadesini bulmu\u015ftur.<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>\u2026<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>\u201c(Res\u00fbl\u00fcm) sen y\u00fcz\u00fcn\u00fc hanif olarak dine \u00e7evir. O din ki Allah onu insanlara f\u0131trat k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Allah\u2019\u0131n yarat\u0131\u015f\u0131nda bir de\u011fi\u015fme yoktur. \u0130\u015fte o dosdo\u011fru olan dindir fakat insanlar\u0131n \u00e7o\u011fu bilmezler.\u201d (R\u00fbm:30)<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>Yine bu ger\u00e7ek \u015fu sahih hadiste \u015fu \u015fekilde dile getirilir:<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>\u0643\u0644 \u0645\u0648\u0644\u0648\u062f \u064a\u0648\u0644\u062f \u0639\u0644\u0649 \u0627\u0644\u0641\u0637\u0631\u0629 \u2013\u0623\u064a \u0639\u0644\u0649 \u0627\u0644\u0625\u0633\u0644\u0627\u0645- \u0648\u0625\u0646\u0645\u0627 \u0623\u0628\u0648\u0627\u0647 \u064a\u0647\u0648\u062f\u0627\u0646\u0647 \u0623\u0648 \u064a\u0646\u0635\u0631\u0627\u0646\u0647 \u0623\u0648 \u064a\u0645\u062c\u0633\u0627\u0646\u0647<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>\u201cHer do\u011fan f\u0131trat (yani \u0130slam) \u00fczerine do\u011far. Anne babas\u0131 o do\u011fan\u0131 Yahudile\u015ftirir veya H\u0131ristiyanla\u015ft\u0131r\u0131r veya <\/strong><strong>\u00a0<\/strong><strong>Mecusile\u015ftirir.\u201d\u00a0<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>Bu hadiste f\u0131trattan kast\u0131n \u0130slam oldu\u011fu anla\u015f\u0131lmakta olup M\u00fcsl\u00fcman olmak i\u00e7in ana-baban\u0131n etkisine ihtiya\u00e7 olmad\u0131\u011f\u0131 ifade edilmektedir. Zira bu f\u0131tratta vard\u0131r ve di\u011fer s\u00f6z konusu bat\u0131l din ve inan\u00e7lar\u0131n atalar\u0131n taklidi ile ger\u00e7ekle\u015fmektedir.<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<ul class=\"wp-block-list\">\r\n<li><strong>Sabit bir inan\u00e7t\u0131r:<\/strong><\/li>\r\n<\/ul>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>Bu inan\u00e7 sabit bir inan\u00e7t\u0131r ve asla fazlal\u0131k ve noksanl\u0131k, de\u011fi\u015ftirme, bozgunluk kabul etmez. Hi\u00e7bir devlet ba\u015fkan\u0131 veya ilim otoritesi veya herhangi bir kongrenin onu de\u011fi\u015ftirmesi ona eklemelerde veya \u00e7\u0131kar\u0131mlarda bulunmas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez. S\u00f6z konusu her de\u011fi\u015fiklik gayretleri ret edilerek sahibinin y\u00fcz\u00fcne \u00e7al\u0131n\u0131r. Peygamberimiz 8Sallallahu Aleyhi ve Selem) \u015fyle buyurmaktad\u0131r:<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>\u0645\u0646 \u0623\u062d\u062f\u062b \u0641\u064a \u0623\u0645\u0631\u0646\u0627 \u0645\u0627 \u0644\u064a\u0633 \u0645\u0646\u0647 \u0641\u0647\u0648 \u0631\u062f<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>\u201cKim ki bizim i\u015fimize ondan olmayan bir ekleme yaparsa o ret edilir.\u201d<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>Kuran \u015fu \u015fekilde bu durumu inkar ediyor:<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>&#8230;.<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>\u201cOnlar\u0131n Allah\u2019\u0131n izin vermedi\u011fi konularda h\u00fck\u00fcmler koyan Allah\u2019a ortak k\u0131ld\u0131klar\u0131 varl\u0131klar\u00a0 vard\u0131r.\u201d (\u015eura:21)<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>\u0130\u015fte bu \u015fekilde ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r ki baz\u0131 kitaplarda yer alan ve M\u00fcsl\u00fcman halklar aras\u0131nda yay\u0131lan bidatler, hurafi inan\u00e7lar bat\u0131ld\u0131r ve ret edilir. \u0130slam bu yanl\u0131\u015fl\u0131klar\u0131n hi\u00e7 birini kabul etmez ve durumlar \u0130slam aleyhine delil olarak asla kullan\u0131lamaz.<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<ul class=\"wp-block-list\">\r\n<li><strong>Delillerle desteklenmi\u015f bir inan\u00e7t\u0131r:<\/strong><\/li>\r\n<\/ul>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>Bu inan\u00e7 asla sadece h\u00fck\u00fcm ve y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck koyup olay\u0131 bitirmemi\u015ftir. Bilakis her h\u00fckm\u00fcn ve y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn mant\u0131ksal temeli de zikredilmi\u015ftir. \u0130slam\u0131n inan\u00e7 sistemi baz\u0131 inan\u00e7larda oldu\u011fu gibi \u201cK\u00f6r ol sonra inan\u201d veya \u201c\u00d6nce inan sonra bil\u201d veya \u201cG\u00f6z\u00fcn\u00fc kapa sonra bana tabi ol\u201d Takvan\u0131n anas\u0131 cehalettir\u201d gibi yakla\u015f\u0131mlar\u0131 yans\u0131tan mant\u0131klara kar\u015f\u0131d\u0131r. Bilakis islam\u0131n kitab\u0131 \u015f\u00f6yle der:<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>\u2026.<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>\u201cDe ki \u015fayet do\u011fru s\u00f6zl\u00fc iseniz delillerinizi getiriniz.\u201d (Bakara:11)<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>\u0130slam\u0131n inan\u00e7 sistemi insan\u0131n kalbine, vicdan\u0131na hitap etmekle yetinmez ve inan\u00e7 sisteminde sadece bu iki unsura dayanmaz. Bilakis b\u00fct\u00fcn konular\u0131n\u0131 \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc delil ve a\u00e7\u0131klamalara dayand\u0131r\u0131r. Bu deliller insan\u0131n akl\u0131na ve vicdan\u0131na hitap etmektedir. \u0130slam ulemas\u0131 \u015fu s\u00f6ylemi devaml\u0131 dile geitirirler. O da \u015fudur: \u201cAk\u0131l, naklin esas\u0131d\u0131r ve a\u00e7\u0131k bir ak\u0131l asla nakil ile \u00e7at\u0131\u015fma i\u00e7inde de\u011fildir.\u201d\u00a0\u00a0<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>\u0130nsanlar\u0131n yeniden yarat\u0131laca\u011f\u0131 olay\u0131na onlar\u0131n ilk kez yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131, g\u00f6klerin ve yerin yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131 ve \u00fczerindeki bitkilerin kuruyup tekrar ye\u015fermesi delil olmaktad\u0131r. Hata yapanlar\u0131n cezaland\u0131rmas\u0131 ve iyilik yapanlar\u0131n da m\u00fckafatland\u0131rmas\u0131 adli ilahinin gere\u011fidir ve bunun olmas\u0131 ak\u0131l ve mant\u0131k gere\u011fidir.<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>\u2026.<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>\u201c\u0130man edenlerin yapm\u0131\u015f olduklar\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k onlar\u0131 m\u00fckafatland\u0131rmas\u0131 ve g\u00fczel amel i\u015fleyenleri cennetle \u00f6d\u00fcllendirmesi i\u00e7in\u2026\u201d (En-Necm:31)<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>\u0130NAN\u00c7TA \u0130SLAMIN TUTTU\u011eU ORTA YOL<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>\u0130slam\u2019\u0131n inan\u00e7 sistemi, di\u011fer inan\u00e7 sistemlerinden farkl\u0131 olarak orta yollu, kolay, anla\u015f\u0131l\u0131r ilkeleri ile \u00f6ne \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. \u0130slam\u2019\u0131n bu y\u00f6n\u00fc onun daha kolay anla\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131, ona kolay ikna olunup kabul edilmesini sa\u011flamaktad\u0131r. Bu \u00f6zellikleri tan\u0131mak i\u00e7in sizi benimle beraber \u015fu sat\u0131rlar\u0131 okumaya davet ediyorum:<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>1- \u0130slam itikad\u0131 (inanc\u0131) ne her duyduklar\u0131n\u0131 delilsiz de olsa kabul eden hurafecilerin ikikad\u0131 gibi teslimiyet\u00e7i ve ne de b\u00fct\u00fcn mucizelerin, akl\u0131n ayk\u0131r\u0131 hayk\u0131r\u0131\u015flar\u0131na ra\u011fmen duyu organlar\u0131 ile direk olarak alg\u0131lanamayan her \u015feyi inkar eder. <\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>\u0130slam, kesin ve a\u00e7\u0131k delillere dayanmayan her t\u00fcrl\u00fc ilkeyi vehmi \u015feyler olarak de\u011ferlendirerek ret eder. \u0130slam\u2019\u0131n \u015fiar\u0131 daima \u015fu ayette belirtilen ilkedir:<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>\u2026..<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>\u201cE\u011fer s\u00f6z\u00fcn\u00fczde samimi iseniz delillerinizi getiriniz.\u201d (Bakara:111)<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>2-\u0130slam, f\u0131trata ayk\u0131r\u0131 \u00e7\u0131karak hi\u00e7bir ilah\u0131 kabul etmeyen ateist gurubu ile, ta\u015f, hayvan, put gibi \u00f6nlerine gelen her \u015feyi ilah yapabilen gurup aras\u0131nda orta bir yolu tutmu\u015ftur.<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u0130slam sadece tek olan, hi\u00e7bir orta\u011f\u0131 olmayan ve do\u011furmam\u0131\u015f ve do\u011fmam\u0131\u015f olan ve kendisine asla dengi olmayan ilaha iman etmeye davet ediyor. Bu da Allah\u2019t\u0131r. Allah\u2019a d\u00fc\u015fmanl\u0131k yapanlar sadece onun yaratm\u0131\u015f oldu\u011fu yarat\u0131klard\u0131r. Allah\u2019a d\u00fc\u015fmanl\u0131klar\u0131n\u0131 ilan eden bu insanlar kendilerine veya ba\u015fkalar\u0131na zarar, k\u00e2r, \u00f6l\u00fcm kal\u0131m, dirilme gibi konularda ellerinde belli bir g\u00fc\u00e7 bulunmamaktad\u0131r. Bu t\u00fcr insanlar\u0131n ilahla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 \u015firki, zulm\u00fc ve sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131 g\u00fcndeme getirmektedir.<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>\u2026.<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>\u201c Allah\u2019\u0131 b\u0131rak\u0131p da k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcne kadar kendisine cevap cevap vermeyecek \u015feylere tapandan daha sap\u0131k kim olabilir!? (Oysa) onlar, bunlar\u0131n yalvar\u0131\u015flar\u0131ndan habersizdirler.\u201d (Ahkaf:5)<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>3- \u0130slam inanc\u0131 k\u00e2inat\u0131 yegane v\u00fccut olarak g\u00f6r\u00fcp bunun haricinde g\u00f6z\u00fcp g\u00f6rmedi\u011fi ve elin dokunamad\u0131\u011f\u0131 \u015feyleri hurafe g\u00f6ren anlay\u0131\u015fla bu k\u00e2inat\u0131n kendisini ger\u00e7eklikten uzak vehmi bir \u015fey ve susayan ki\u015finin \u00e7\u00f6l\u00fc g\u00f6l gibi g\u00f6rerek serap olarak de\u011ferlendiren ki\u015finin inanc\u0131 aras\u0131nda arta bir noktada durmaktad\u0131r.\u00a0<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>\u0130slam k\u00e2inat\u0131 \u015f\u00fcphe g\u00f6t\u00fcrmeyen bir ger\u00e7eklik olarak g\u00f6r\u00fcr. Fakat buradan yola \u00e7\u0131karak bu ger\u00e7ekli\u011fi kimin yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131, d\u00fczenledi\u011fini sorgular ve o yarat\u0131c\u0131ya ula\u015f\u0131r. Ki bu da Y\u00fcce Allah\u2019t\u0131r.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurur:<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>\u2026<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>\u201cG\u00f6klerin ve yerin yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131nda, gece ve g\u00fcnd\u00fcz\u00fcn birbiri ard\u0131nca gelip gidi\u015finde akl\u0131selim sahipleri i\u00e7in ger\u00e7ekten a\u00e7\u0131k ibretler vard\u0131r. Onlar ki ayakta dururken, otururken, yanlar\u0131 \u00fczerine yatarken (her vakit) Allah\u2019\u0131 anarlar, g\u00f6klerin ve yerin yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131 hakk\u0131nda derin derin d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler (ve \u015f\u00f6yle derlerJ Rabbimiz! Sen bunu bo\u015funa yaratmad\u0131n. Seni tesbih ederiz..\u201d (Ali-\u0130mr\u00e2n:190-191)\u00a0<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>4- \u0130slam inanc\u0131, insan\u0131 ilahla\u015ft\u0131ran ve ona rablik s\u0131fatlar\u0131 y\u00fckleyerek onu kendisinin rabbi yapan, onun her istedi\u011fini yapabilece\u011fini ve istedi\u011fi \u015fekilde h\u00fck\u00fcm koyaca\u011f\u0131n\u0131 inanan anlay\u0131\u015fla, onu iktisadi veya sosyal veya dini d\u00fczenlerinin esiri g\u00f6r\u00fcp r\u00fczgar \u00f6n\u00fcnde s\u00fcr\u00fcklenen bir t\u00fcy, ipleri toplumun veya iktisadi d\u00fczenin veya kaderin elinde olan bir kukla olarak g\u00f6ren anlay\u0131\u015f ve inan\u0131\u015flara benzemez, fakat bu iki anlay\u0131\u015f\u0131n ortas\u0131nda bir yerdedir.\u00a0\u00a0<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u0130slam\u2019\u0131n nazar\u0131nda insan, mesuliyeti ve g\u00f6revi olan, kainattaki b\u00fct\u00fcn yarat\u0131klar\u0131n efendisi durumunda olan, Allah\u2019a kulluk eden, kendi nefsinde yapabilecek oldu\u011fu de\u011fi\u015fimler oran\u0131nda \u00e7evresini de\u011fi\u015ftirme g\u00fcc\u00fcne sahip olan bir yarat\u0131kt\u0131r. Allahu Te\u00e2l\u00e2 \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r:<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>\u2026<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>Bir kavmin insanlar\u0131 kendilerini de\u011fi\u015ftirmedik\u00e7e Allah o kavmi \u00fczerinde bulundu\u011fu hali de\u011fi\u015ftirmez.\u201d (Ra\u2019ad:11)<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<ul class=\"wp-block-list\">\r\n<li><strong>\u0130slam inan\u00e7 sitemi Peygamberleri onlar\u0131 ilah derecesine \u00e7\u0131kararak veya onarl\u0131 Allah\u2019\u0131n o\u011fullar\u0131 olarak g\u00f6rerek mukaddesle\u015ftiren anlay\u0131\u015flarla onlar\u0131 inkar edip t\u00f6hmet alt\u0131nda bulunduran ve onlara her t\u00fcrl\u00fc azab\u0131 reva g\u00f6ren anlay\u0131\u015flar aras\u0131nda orta bir yol tutmu\u015ftur.<\/strong><\/li>\r\n<\/ul>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>Peygamberler bizim gibi be\u015ferdirler. Bizim gibi yemek yerler ve sokaklarda gezerler. Bir \u00e7o\u011funlu\u011fu evlenmi\u015f ve z\u00fcrriyet sahibi olmu\u015flard\u0131r. Onlar\u0131n di\u011fer insanlardan tek farklar\u0131 onlar\u0131n Allah\u2019tan vahiy almalar\u0131 ve onlara mucizeler bah\u015fetmesidir.<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>..<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>\u201c Peygamberleri onlara dediler ki: (Evet) biz sizin gibi insandan ba\u015fkas\u0131 de\u011filiz. Fakat Allah nimetini kullar\u0131ndan diledi\u011fine l\u00fctfeder. Allah\u2019\u0131n izni olmadan size bir delil getirmemize imakn yoktur. M\u00fcminler sadece Allah\u2019a tevekk\u00fcl etsinler.\u201d (\u0130brahim:11)<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>6-\u0130slam inanc\u0131, varl\u0131k ger\u00e7e\u011fini anlamada sadece akl\u0131 ve zek\u00e2y\u0131 kaynak alan anlay\u0131\u015fla, akla ve zek\u00e2y\u0131 asla dikkate almay\u0131p ret ve ispat konusunda sadece vahye ve ilhama dayanan anlay\u0131\u015f aras\u0131nda orta bir yerdedir.<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>\u0130slam akla inan\u0131r, d\u00fc\u015f\u00fcnceye, ara\u015ft\u0131rmaya davet eder, fikri donuklu\u011fu ve taklidi ret eder, emir ve yasaklar\u0131 anlamada ve varl\u0131k aleminde en \u00f6nemli iki ger\u00e7ek olan Allah\u2019\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul etmek ve Peygamberlerin getirdi\u011fi ger\u00e7ekleri tasdik etmede ona dayan\u0131r. \u0130slam inanc\u0131 vahye inan\u0131r, onu akl\u0131 tamamlay\u0131c\u0131s\u0131 ve akl\u0131n yanl\u0131\u015fa ve ihtilafa d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc, hevas\u0131na kap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 durumlarda onu yard\u0131mc\u0131s\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcr. Akl\u0131n, ihtisas\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 ve \u00fcstesinden gelmesinin m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 konularda, gayb\u00ee konularda, Allah\u2019\u0131n \u00f6l\u00fcmden sonraki \u00e2hiret aleminde adaletinin bir tecellisi olarak insanlar\u0131 yapt\u0131klar\u0131 k\u00f6t\u00fc ameller kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 cezaland\u0131rmas\u0131 ve yapt\u0131klar\u0131 iyilikler kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda m\u00fck\u00e2fatland\u0131rmas\u0131 ger\u00e7e\u011fine iman edilmesi gibi konularda\u00a0 vahiy onun dayana\u011f\u0131 olur. F\u0131tratta var olan hisler, d\u00fcnya adaletinin elinden ka\u00e7may\u0131 beceren k\u00f6t\u00fcl\u00fck ehli zalimlerin ahirette cezalar\u0131n\u0131n mutlaka bulmalar\u0131n\u0131n ve yine iyilik ehli insanlar\u0131nda yapm\u0131\u015f olduklar\u0131 iyi ameller kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda ahirette m\u00fckafatland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131, se\u00e7kinlerle \u015ferlilerin, k\u00f6t\u00fclerle iyilerin, bozguncularla salih insanlar\u0131n ve g\u00fcnahs\u0131zlarla g\u00fcnahkarlar\u0131n e\u015fit tutulmamas\u0131n\u0131 bir zorunluluk olarak g\u00f6stermektedir.\u00a0<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>\u00a0\u00a0 \u2026.<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>\u201cYoksa k\u00f6t\u00fcl\u00fck i\u015fleyenler, \u00f6l\u00fcmlerinde ve hayatlar\u0131nda kendilerini, iman edip iyi amel i\u015fleyen kimseler ile bir mi tutaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 sand\u0131lar? Ne k\u00f6t\u00fc h\u00fck\u00fcm veriyorlar! Allah, g\u00f6kleri ve yeri, yerli yerince yaratm\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6ylece herkes kazanc\u0131na g\u00f6re kar\u015f\u0131l\u0131k g\u00f6r\u00fcr. Onlara asla haks\u0131zl\u0131k edilmez.\u201d (Casiye:21-22)<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Cennete ve cehenneme ve i\u00e7indeki nimet ve azaplara iman etmenin hem soyut hem de somut iki y\u00f6n\u00fc vard\u0131r. Bu\u00a0 iki y\u00f6nl\u00fc iman esasen\u00a0\u00a0 ruh ve cisimden olu\u015fan insana mutab\u0131k olan bir iman \u015feklidir. \u0130nsan\u0131n\u00a0\u00a0 hem ruhi y\u00f6n\u00fcn\u00fcn ve hem de fiziksek y\u00f6n\u00fcn\u00fcn kendilerine \u00f6zg\u00fc istek ve ihtiya\u00e7lar\u0131 vard\u0131r. \u0130nsanlardan bir k\u0131sm\u0131n\u0131 cismin nimetler i\u00e7inde olmas\u0131 veya azap g\u00f6rmesi yeterli de\u011fildir. Yine di\u011fer baz\u0131lar\u0131n\u0131 da ruhi ihtiya\u00e7lar olmaks\u0131z\u0131n sadece fiziksel y\u00f6nlerinin nimetler i\u00e7inde olmas\u0131 veya azap g\u00f6rmesi ikna etmeye yetmez. \u0130\u015fte bu y\u00fczden cennette yeme i\u00e7me ve huri g\u00f6zl\u00fcler ve y\u00fcce Allah\u2019\u0131n r\u0131zal\u0131\u011f\u0131 vard\u0131r. Yine cehennemde zincirler ve tasmalar<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>\u00a0Zakkumlar ve irin ve ate\u015fte yanan v\u00fccutlardan akan su vard\u0131r ki bunlardan hi\u00e7 biri insana ne fayda verir ve ne de a\u00e7l\u0131klar\u0131n\u0131 giderir. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n yan\u0131nda onlar i\u00e7in onlar al\u00e7alt\u0131c\u0131 bir azaba d\u00fc\u00e7ar olarak orada \u00f6ylece unutulup kal\u0131rlar.<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>HAYATIN HER Y\u00d6N\u00dcNDE \u0130SLAMIN GER\u00c7EKL\u0130\u011e\u0130<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>\u0130nsan hayat\u0131n\u0131n her y\u00f6n\u00fc ile ilgili olarak islam\u2019\u0131n kanunlar\u0131, esaslar\u0131 ve \u00f6ng\u00f6r\u00fcleri insan\u0131n tabiat\u0131na uygun en ger\u00e7ek\u00e7i uygulamalar\u0131 i\u00e7ermekte, insan\u0131n zuruflar\u0131n\u0131, ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 ve di\u011fer \u00e7e\u015fitli hallerini en iyi \u015fekilde g\u00f6zetmektedir. Bu uyumun ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 i\u00e7in meseleyi sadece iki y\u00f6nden ele alaca\u011f\u0131z:<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>Birinci Y\u00f6n:<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>\u0130slam\u2019da \u0130badetlerdeki Uygunluk:<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>\u0130slam, insan f\u0131trat\u0131na uygun ibadetler getirmi\u015ftir. Zira \u0130slam, insan ruhunun Allah ile kuvvetli bir ba\u011f kurmaya ihtiyac\u0131 oldu\u011funu bilmektedir. Bu y\u00fczden \u0130slam, insan\u0131n bu y\u00f6ndeki susuzlu\u011funu, a\u00e7l\u0131\u011f\u0131n\u0131, giderecek ve onda olu\u015fan bo\u015fluklar\u0131 giderecek ibadetleri ona farz k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130slam, insan\u0131n enerjisini kontrol alt\u0131na almas\u0131n\u0131 sa\u011flar. \u0130slam\u0131n insan i\u00e7in farz k\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011fu ibadetler, asla ona k\u00fclfet getiren ve b\u0131kt\u0131ran bir \u00f6zellikte de\u011fildir.<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>\u2026<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>\u201cDinde size zor gelecek bir emir asla buyurmam\u0131\u015ft\u0131r.\u201d<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>A-\u00d6rne\u011fin \u0130slam, hayat\u0131n ger\u00e7eklerini, ailevi, toplumsal, iktisadi ihtiya\u00e7lar\u0131 ve ya\u015fam i\u00e7in gerekli \u015fartlar\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurarak insan\u0131n, kendisi istese de ruhban s\u0131n\u0131f\u0131 gibi kendisini sadece ibadete adamas\u0131na kar\u015f\u0131d\u0131r. \u0130slam, sadece insan\u0131 rabbi ile devaml\u0131 ba\u011flant\u0131 halinde olmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak, onun toplumdan kopmamas\u0131n\u0131, ahiretini imar etmesini\u00a0 belli ibadetler koymu\u015ftur. \u0130slam inanc\u0131 asla ki\u015finin kendi d\u00fcnyas\u0131n\u0131 ihmal edip bu konuda bir zarara u\u011framas\u0131n\u0131 ve ki\u015finin hayat\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn\u00fcnde ibadet etmesini istemez. Allah\u2019\u0131n Res\u00fbl\u00fc: \u201cSaat saat\u201d s\u00f6z\u00fcyle ibadetler konusunda a\u015f\u0131r\u0131 gidilmemesini \u00f6\u011f\u00fctlemi\u015fidir.<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>B-\u0130nsan insan\u0131n usanma duygusunu g\u00f6ze alarak ibadetleri \u00e7e\u015fitlendirmi\u015ftir. Bu ibadetlerden baz\u0131lar\u0131 namaz ve oru\u00e7 gibi bedeni, baz\u0131lar\u0131 zekat ve sadaka gibi malidir. Baz\u0131lar\u0131 da her ikisinin kar\u0131\u015f\u0131m\u0131ndan olu\u015fur; hac ve umre gibi. Bu ibadetlerden baz\u0131lar\u0131 g\u00fcl\u00fckt\u00fcr; namaz gibi, baz\u0131lar\u0131 seneliktir; oru\u00e7 ve zekat gibi, baz\u0131lar\u0131 \u00f6m\u00fcrde bir kerededir; hac gibi. Daha fazla hay\u0131r i\u015fleyip Allah\u2019a daha fazla yakla\u015fmak isteyenler i\u00e7in nafile ibadetler getirmi\u015ftir.<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>\u2026<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>\u201cKim ki hay\u0131r\u0131n\u0131 art\u0131rmak i\u00e7in nafile bir ibadet yapmak isterse o i\u015f onun hayr\u0131nad\u0131r.\u201d (Bakara:184)<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>C-islam, insan\u0131n yolculuk ve hastal\u0131k gibi zuruflar\u0131n\u0131 g\u00f6zeterek onlar i\u00e7in baz\u0131 hafifletmeler ve ruhsatlar getirmi\u015ftir ki bu ruhsatlar\u0131n kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 y\u00fcce Allah sevmektedir. Hastan\u0131n namaz\u0131n\u0131 oturarak veya yatarak k\u0131labilmesini, yaral\u0131 bir ki\u015finin yaras\u0131na su ka\u00e7mas\u0131ndan korktu\u011funda abdest veya gus\u00fclde\u00a0 yaral\u0131 yerleri mesh edebilmesi veya gerekli ise hi\u00e7 su de\u011fdirmeyerek teyemm\u00fcm yapmas\u0131n\u0131, hastan\u0131n, kendilerinin veya \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n s\u0131hhatleri konusunda korktuklar\u0131 takdirde emziren kad\u0131n\u0131n veya\u00a0 hamile kad\u0131n\u0131n ramazan orucunu -sonradan kaza etmek \u015fart\u0131 ile- tutma zorunlulu\u011funun olmamas\u0131n\u0131 ve oruca g\u00fcc\u00fc yetmeyen ya\u015fl\u0131 insanlar\u0131n, tutamad\u0131klar\u0131 her g\u00fcn bir fakiri doyurmak suretiyle fidye vermeleri ko\u015fulu ile oru\u00e7lar\u0131n\u0131 a\u00e7abilmelerini, yolcunun d\u00f6rt rekatl\u0131 namazlar\u0131 iki rekat olarak k\u0131labilmesini ve \u00f6\u011fle namaz\u0131 ile ikindiyi ve ak\u015fam namaz\u0131 ile yats\u0131 namaz\u0131n\u0131 cem edebilmelerini bu konuya \u00f6rnek olarak verebiliriz. \u0130\u015fte bu ruhsatlarla insanlar\u0131n i\u00e7inde bulunduklar\u0131 \u015fartlar dikkate al\u0131nmakta ve de\u011fi\u015fen \u015fartlarda \u00e7e\u015fitli kolayl\u0131klar sa\u011flanmaktad\u0131r. Y\u00fcce Allah\u0131n sa\u011flam\u0131\u015f oldu\u011fu b\u00fct\u00fcn bu kolayl\u0131klar islam\u0131n insanlar\u0131n\u00a0 i\u00e7inde bulunduklar\u0131 zorluklar\u0131 ve \u015fartlar\u0131 dikkate alarak gerekli kolayl\u0131klar\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. Oru\u00e7 ayetinde Allahu \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r:<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>\u2026<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>\u201cAllah sizin i\u00e7in kolayl\u0131k istemektedir ve sizin i\u00e7in asla zorluk istememektedir.\u201d (Bakara:185)<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>\u0130kinci Olarak: islam\u0131n Ahlaki De\u011ferler Baz\u0131nda Ger\u00e7ekli\u011fi: \u0130slam, insan f\u0131trat\u0131na uygun ve ger\u00e7ekci ahlaki de\u011ferler ile gelmi\u015ftir. Bununla beraber insan\u0131n onu baz\u0131 hatalar\u0131 i\u015flemeye meyilli k\u0131lan maddi ve manevi itici be\u015feri y\u00f6nlerini de dikkate alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<ol class=\"wp-block-list\" type=\"A\">\r\n<li><strong>\u00d6rne\u011fin; \u0130slam islama girmek isteyen bir ki\u015fiden sahip oldu\u011fu mallar\u0131 ve ya\u015fam\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 i\u015fleri b\u0131rakmas\u0131n\u0131 talep etmez. Buna ra\u011fmen \u0130ncil\u2019de, Mesih\u2019in kendine tabi olmak isteyenlere: \u201cMal\u0131n\u0131 b\u0131rak sonra bana tabi ol.\u201d dedi\u011fi hikaye ediliyor.<\/strong><\/li>\r\n<\/ol>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>Kuran-\u0131 Kerim, \u0130ncil\u2019in \u015fu \u015fekilde ifade edilen mant\u0131\u011f\u0131n\u0131 asla kabul etmez: \u201cZengin bir ki\u015fi deve i\u011fne deli\u011finden ge\u00e7inceye kadar g\u00f6klerin kap\u0131s\u0131ndan i\u00e7eri giremez.\u201d<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Bilakis \u0130slam, insan\u0131n ve toplumun mala olan ihtiyac\u0131n\u0131 g\u00f6z onunda bulundurarak onu hayat i\u00e7in gerekli g\u00f6rm\u00fc\u015f ve mal\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6rm\u00fc\u015f ve mal\u0131n korunmas\u0131n\u0131 emretmi\u015ftir. Allah, Kuran\u2019\u0131n birka\u00e7 yerinde mal\u0131 ve zenginli\u011fi bir nimet olarak g\u00f6rm\u00fc\u015f insanlara bu nimetleri bah\u015fetmi\u015ftir. Allahu Teala Ras\u00fcl\u00fcne \u015f\u00f6yle der:<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>..<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>\u201cSeni muhta\u00e7 bulup da zengin k\u0131lmad\u0131 m\u0131!? (Duha:8)<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>Allah\u0131n Resul\u00fc (Sallallahu Aleyhi ve \u015f\u00f6yle buyurur:<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>\u0645\u0627 \u0646\u0641\u0639\u0646\u064a \u0645\u0627\u0644 \u0643\u0645\u0627\u0644 \u0623\u0628\u064a \u0628\u0643\u0631<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>\u201cEbu Bekir\u2019in mal\u0131 gibi ba\u015fka hi\u00e7bir mal bana fayda vermemi\u015ftir.\u201d<a id=\"_ftnref1\" href=\"#_ftn1\"><strong>[1]<\/strong><\/a><\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>Allah\u0131n Resul\u00fc (Sallallahu Aleyhi ve Selem) Amr \u0130bn-i Ass i\u00e7in \u015f\u00f6yle buyurur:<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>\u0646\u0639\u0645 \u0627\u0644\u0645\u0627\u0644 \u0627\u0644\u0635\u0627\u0644\u062d \u0644\u0644\u0631\u062c\u0644 \u0627\u0644\u0635\u0627\u0644\u062d<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>\u201cSalih insan i\u00e7in Salih mal ne iyidir.\u201d\u00a0<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>B- Kuran\u2019da ve S\u00fcnnette asla Mesih\u2019in, \u0130ncil\u2019de yer alan \u015fu d\u00fc\u015f\u00fcnceye yer verilmemi\u015ftir: \u201cD\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131z\u0131 seviniz,\u00a0\u00a0 \u2026\u2026\u2026\u2026\u2026. Kim sa\u011f taraf\u0131na bir tokat atarsa ona sol taraf\u0131n\u0131z\u0131 da d\u00f6n\u00fcn, kim g\u00f6le\u011finizi \u00e7alarsa ona pantolonunuzu da veriniz.\u201d<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>Bu durumlar belli vakitler i\u00e7in belli hastal\u0131klar\u0131 tedavi etmek i\u00e7in ge\u00e7erli olabilir. Fakat genel olarak her as\u0131r, \u00e7evre ve konumda ge\u00e7erli olacak olan, insanl\u0131k i\u00e7in faydal\u0131 bir tavsiye olamazlar. Zira normal bir insandan d\u00fc\u015fman\u0131n\u0131\u00a0 sevmesini, kendisine lanet okuyan\u0131 tebrik etmesi, beklemek, onun g\u00fcc\u00fc \u00fcst\u00fcnde bir \u015feyi ondan istemek olabilir.\u0130\u015fte bu y\u00fczden \u0130slam her insandan d\u00fc\u015fman\u0131na adaletli davranmas\u0131n\u0131 istemekle yetinmi\u015ftir.<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>\u2026<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>\u201cBir toplulu\u011fa duydu\u011funuz kin asla adaletli davranmaya itmesin. Adaletli olun. Bu takvaya daha yak\u0131n bir davran\u0131\u015ft\u0131r.\u201d (Maide:8)<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 yine sa\u011f yana\u011fa tokat atana sol yana\u011f\u0131 d\u00f6nmek nefislerin kald\u0131ramayaca\u011f\u0131 bir durumdur. Dolay\u0131s\u0131yla bu durum insan ezici bir \u00e7o\u011funlu\u011fu taraf\u0131ndan uygulanmas\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 bir durumdur. Ve beklide baz\u0131 facir kullar baz\u0131 Salih insanlar\u0131n aleyhine olmak \u00fczere bu konuyu kullanacaklar ve ard\u0131ndan onlar\u0131n mazur g\u00f6r\u00fclmesi g\u00fcndeme gelecek ard\u0131ndan s\u00f6z konusu bu facirler haddi a\u015fma ve ta\u011futluklar\u0131nda daha da ileri gideceklerlerdir.<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>C-\u0130slam\u0131n hayata uygunlu\u011funu arz eden ba\u015fka bir y\u00f6n de \u015fudur: \u0130slam, insanlar aras\u0131ndaki f\u0131tri ve ilmi farkl\u0131l\u0131klar\u0131 g\u00f6zetir. Her insan iman kuvveti bak\u0131m\u0131ndan, Allah\u2019\u0131n emirlerine uyma, yasaklar\u0131ndan sak\u0131nma bak\u0131m\u0131ndan derece olarak birbirine e\u015fit de\u011fildir.<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u0130slamda \u00f6nce \u0130slam sonra iman daha sonra da ihsan derecesi gelir ki bu sonuncusu en \u00fcst\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Her derecenin kendine g\u00f6re \u00f6zellikleri ve ait oldu\u011fu insanlar vard\u0131r. Kuran da ifade edildi\u011fi insanlardan baz\u0131lar\u0131 nefislerinin zalimleri, baz\u0131lar\u0131 orta yolu tutanlar di\u011fer baz\u0131lar\u0131 da\u00a0 hay\u0131rda yar\u0131\u015fanlar s\u0131n\u0131f\u0131ndad\u0131rlar.<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>D-\u0130slam ahlak\u0131n\u0131n insanla uyumunu dile getiren tamamlay\u0131c\u0131 baz\u0131 unsurlar: \u0130slam ahlak\u0131, takva ehlinin b\u00fct\u00fcn ay\u0131plardan beri olmas\u0131n\u0131, kanatl\u0131 melekler gibi b\u00fct\u00fcn g\u00fcnahlardan uzak kalmalar\u0131n\u0131,\u00a0 \u015fart olarak g\u00f6rmez. \u0130slam ahlak\u0131, \u0130nsan\u0131n ruh ve bal\u00e7\u0131ktan yarat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bazen ruhuyla y\u00fckselece\u011fini ve bazen de bal\u00e7\u0131\u011f\u0131 ile yerlere d\u00fc\u015fece\u011fini bilir. Muttaki (takval\u0131) kullar\u0131n as\u0131l \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc g\u00fcnah i\u015flediklerinde hemen tevbe ederek Rablerine d\u00f6nmelerindedir. Allah bu t\u00fcr ki\u015fileri \u015f\u00f6yle vasfediyor:<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>\u2026.<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>\u0130slamda Kanu\u201cOnlar ki \u00e7irkin bir i\u015f yapt\u0131klar\u0131nda veya g\u00fcnah i\u015fleyerek nefislerine zul\u00fcm ettiklerinde hemen Allah\u0131 hat\u0131rlarlar ve ve i\u015flemi\u015f olduklar\u0131 g\u00fcnahlar i\u00e7in hemen isti\u011ffar ederler. G\u00fcnahlar\u0131 Allah\u2019dan ba\u015fka kim ba\u011f\u0131\u015flar ki. Onlar yapm\u0131\u015f olduklar\u0131 hatalarda bile bile \u0131srarl\u0131 olmazlar.\u201d (Ali \u0130mran:135)<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>\u0130SLAMDA KANUNLA\u015eTIRMA KAYNAKLARI<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>Kanunla\u015ft\u0131rma ve d\u00fczenleme, emir ve yasak koyma yetkisinin insan\u0131n yaratan\u0131 ve Rabbi olan Allah yetkisinde oldu\u011fu kabul edildi\u011finde asla bu hak bir be\u015ferin veya be\u015fer toplulu\u011funun elinde olmas\u0131 kabul edilmiyor demektir. \u0130slam kanunlar\u0131n\u0131n \u00e7ok g\u00fczel \u00f6zellikleri ve nefis meyveleri vard\u0131r. Zira onun koyucusu kamil s\u0131fatlarla bezenmi\u015f ve eksik s\u0131fatlardan beri olan Allah\u2019t\u0131r. Be\u015feri kanunlar\u0131n koyucular\u0131 be\u015fer olduklar\u0131 i\u00e7in acziyet ve noksanl\u0131k i\u00e7indedirler.<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>\u0130slam \u015feriat\u0131n\u0131n \u00f6zelliklerine gelince onlar\u0131 a\u015fa\u011f\u0131daki \u015fekilde \u00f6zetleyebiliriz:<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>1-\u00c7eli\u015fki ve a\u015f\u0131r\u0131l\u0131ktan uzakt\u0131r:<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>\u0130slam \u015feriat\u0131n\u0131n kayna\u011f\u0131 \u0130nsan\u0131 yaratan ve ve r\u0131z\u0131kland\u0131ran Allah\u2019t\u0131r. Bu y\u00fczden bu \u015feriatta bir di\u011fer bat\u0131l nizam, sitem ve metotlarda oldu\u011fu gibi her hangi bir \u00e7eli\u015fki bulmak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>Be\u015fereriyyet alemi bilgeden b\u00f6lgeye tabiat\u0131yla her as\u0131rda kendine \u00f6zg\u00fc baz\u0131 \u00e7eli\u015fki ve farkl\u0131l\u0131klar arz etmektedir. Hatta ayn\u0131 as\u0131rda, ayn\u0131 co\u011frafyada ve ayn\u0131 m\u0131nt\u0131kada bile bu \u00e7eli\u015fkiler ve farkl\u0131l\u0131klar kendini g\u00f6sterebilmektedir.<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Gen\u00e7 bir insan\u0131n olgunluk veya ya\u015fl\u0131l\u0131k ya\u015f\u0131na geldi\u011finde d\u00fc\u015f\u00fcncelerinin farkl\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve hatta gen\u00e7lik y\u0131llar\u0131ndaki fikirleri ile tamamen \u00e7eli\u015fti\u011fi bir hal ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 bir \u015fok kez m\u00fc\u015fahede etmi\u015fizdir. Bir insan\u0131n s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 ve fakirlik g\u00fcnlerindeki g\u00f6r\u00fc\u015flerinin rahatl\u0131k ve zenginlik g\u00fcnlerinde tam olarak de\u011fi\u015fti\u011fini \u00e7ok g\u00f6rm\u00fc\u015f\u00fczd\u00fcr.\u00a0\u00a0<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u015eayet bu be\u015fer akl\u0131n\u0131n tabiat\u0131nda var olan bir durumsa, be\u015ferin g\u00f6r\u00fc\u015fleri zamana, mekana, duruma ve \u015fartlara g\u00f6re de\u011fi\u015fkenlik g\u00f6sterebiliyorsa; nas\u0131l olur da bu akl\u0131n her t\u00fcrl\u00fc eksiklikten, \u00e7eli\u015fkilerden beri oldu\u011fu iddia edilebilir!? Nas\u0131l olur da bu akl\u0131n hayat\u0131n sosyal, ekonomik, iktisadi ve ahlaksal y\u00f6nleri ile ilgili olarak koymu\u015f oldu\u011fu programlar ve \u00f6l\u00e7\u00fcler eksiklikten veya \u00e7eli\u015fkilerden uzak olabilir!? \u015e\u00fcphe yok ki be\u015fer akl\u0131n\u0131n eksiklik ve \u00e7eli\u015fkilerden beri olamayacakt\u0131r.<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Bu \u00e7eli\u015fkiyi b\u00fct\u00fcn be\u015feri sistemlerde ve be\u015feri dinlerde rastlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z a\u015f\u0131r\u0131l\u0131klarda,\u00a0 g\u00f6rebilmekteyiz. Yine bu \u00e7eli\u015fkiyi be\u015feri sistemlerin maddeye, manaya, ferde, topluma, ak\u0131l ve kalbe bak\u0131\u015f a\u015f\u0131s\u0131ndaki \u00e7eli\u015fkilerde, farkl\u0131l\u0131klarda da g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Zira bu sistemlerin tabi olarak farkl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnebilme \u00f6zelli\u011fine sahip olan, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrken toplumun her kesiminin farkl\u0131 ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 g\u00f6zetme konusunda acziyet i\u00e7inde olan ve hatta belli bir tarafa zul\u00fcm yapma e\u011filimi g\u00f6sterebilen\u00a0 be\u015fer akl\u0131 taraf\u0131ndan kondu\u011fu i\u00e7in de bu a\u015f\u0131r\u0131l\u0131klar\u0131 ve \u00e7eli\u015fkileri ve tabi olarak zulm\u00fc bar\u0131nd\u0131rmas\u0131 tabi bir sonu\u00e7tur. Fakat \u0130slam\u0131n ilkeleri be\u015fer taraf\u0131ndan de\u011fil be\u015ferin yarat\u0131c\u0131s\u0131 taraf\u0131ndan konmu\u015f oldu\u011fu i\u00e7in bu gibi zaaflar ve eksiklikler olmaz.<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>2-Zul\u00fcmden, kay\u0131rmadan Heva ve Hevesten Uzakt\u0131r:<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>\u00a0\u0130slam\u2019\u0131n bu rabbanili\u011finin bir \u00e7ok meyvesi vard\u0131r. Bu meyvelerden baz\u0131lar\u0131n\u0131 \u015fu \u015fekilde s\u0131ralamak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr: \u0130slam bu y\u00f6n\u00fcyle mutla adaleti temsil eder, her t\u00fcrl\u00fc zul\u00fcm ve heva hevesten beridir. Be\u015feri sistemler ise asla adaletsizlikten, zul\u00fcmden heva ve hevese uymaktan beri olamaz. Zira b\u00fct\u00fcn bu be\u015feri sitemler \u2013adalet konusunda ki azmi, ilmi ve iyi niyet seviyesi ne olursa olsun- hata yapmaktan masum olmayan, \u015fahsi, ailevi, kavimsel, co\u011frafi, hizipsel, kayg\u0131lar ve meyiller ta\u015f\u0131yan, heva ve hevesine uymaktan kurtulamayan insan\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcrler.<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u0130nsan\u0131n sahip oldu\u011fu heva ve hevesi ve \u00f6zel e\u011filimleri mutlaka onu etkisi alt\u0131na alarak onu y\u00f6netecek ve d\u00fc\u015f\u00fcnce yap\u0131s\u0131n\u0131 da \u015fekillendirecektir. Bu \u015fekilde o insan sevdi\u011fi ve meyletti\u011fi y\u00f6nde h\u00fck\u00fcm verecektir ki\u00a0 bu da toplumsal d\u00fczen ve asayi\u015f a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00fcy\u00fck b\u00fcy\u00fck bir felakettir. Zira burada be\u015ferin heva hevesi ile kendi zat\u0131nda ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 zaaf noktalar\u0131 birle\u015ferek h\u00fck\u00fcm verilmi\u015ftir. Buda \u00e7ora\u011f\u0131 suland\u0131rmaktan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir.<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>\u2026.<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>\u201cAllah\u2019dan gelen hidayeti (do\u011fru yolu) b\u0131rak\u0131p da geva hevesine uyandan daha sap\u0131k kim vard\u0131r ki.\u201d (Kasas:50)<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Bu ilahi nizam\u0131 kurup insanlar\u0131n istifadesine sunun insanlar\u0131n ve b\u00fct\u00fcn varl\u0131k aleminin rabbi olan Allah\u2019t\u0131r. Bu nizam\u0131 koyan zaman ve mekandan etkilenmeyen bilakis zaman\u0131n ve mekan\u0131n yarat\u0131c\u0131s\u0131 olan Y\u00fcce Allah\u2019t\u0131r. Bu nizam\u0131 koyan asla heva ve heves ve meyillerin etkisinde de\u011fildir zira o bunlardan m\u00fcnezzehtir. O asla belli bir cins, renk, kavim ve millete asla meyil etmez zira O, bunlar\u0131n hepsinin birden Rabbidir ve bu s\u0131n\u0131flar\u0131n hepsi O\u2019nun kuludurlar.<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>3-Muhteremdir ve kolay kabul edilir:Bu rabbani nizam\u0131n meyvelerinden biri de onun insanlar\u0131n sayg\u0131s\u0131n\u0131 celp etmesi ve kolay bir \u015fekilde kabul g\u00f6rerek ya\u015fant\u0131 bulmas\u0131d\u0131r. Be\u015feri sistemlerin bu sayg\u0131y\u0131 bulmalar\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Bu sayg\u0131n\u0131n kayna\u011f\u0131 m\u00fcsl\u00fcman\u0131n Allah\u2019\u0131n kemaline, b\u00fct\u00fcn yarat\u0131\u015f\u0131nda ve i\u015flerinde eksizli\u011fine olan inanc\u0131d\u0131r. O Allah ki kitab\u0131nda buyurdu\u011fu gibi her \u015feyin yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131 en iyi \u015fekilde yapm\u0131\u015ft\u0131r:<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>\u2026<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>\u201cBu her \u015feyi en g\u00fczel \u015fekilde yaratan Allah\u0131n yaratmas\u0131d\u0131r.\u201d (Neml:88)<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>Allah her \u015feyi bir hikmete binaen yaratm\u0131\u015f indirdi\u011fi kitab\u0131nda yer alan ayetlerini b\u00fcy\u00fck sa\u011flam temellere dayand\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>..<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>\u201c(Bu sana indirilen), hikmet sahibi ve her \u015feyden haberdar olan (Allah) ayetleri sa\u011flamla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, sonrada a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015f bir kitapt\u0131r.\u201d (Hud:1)<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Y\u00fcce Allah yaratt\u0131\u011f\u0131 varl\u0131klarda, takdir etti\u011fi olaylarda ve emir veya nehyetti\u011fi konularda hikmet sahibir.<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>\u2026<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>\u201c Rahman olan Allah\u2019\u0131n yarat\u0131\u015f\u0131nsa hi\u00e7bir eksiklik ve uyumsuzluk bulamazs\u0131n.\u201d (M\u00fclk:3)<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>En iyi Yarat\u0131c\u0131 olan ve yaratt\u0131klar\u0131n\u0131 bir hikmete \u00fczere yaratan Allah\u2019\u0131 tesbih ederim.<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Bahsetmi\u015f oldu\u011fumuz bu sayg\u0131 ve kutsalla\u015ft\u0131rma olay\u0131n\u0131n ard\u0131ndan bu nizam\u0131n her t\u00fcrl\u00fc verisine ve h\u00fck\u00fcmlerine r\u0131za g\u00f6stermek gelmekte, i\u00e7ten gelen bir istek, g\u00f6n\u00fcl rahatl\u0131\u011f\u0131 ile ikna olup bunlar\u0131 kabul etmek gelmektedir ki, bu da Allah\u2019a ve Resul\u00fcne iman\u0131n gereklerindendir.<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>..<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>\u201cHay\u0131r, Rabbine yemin olsun ki aralar\u0131nda \u00e7\u0131kan anla\u015fmazl\u0131k hususunda seni hakem k\u0131l\u0131p sonra da verdi\u011fin h\u00fck\u00fcmden i\u00e7lerinde herhangi bir s\u0131k\u0131nt\u0131 duymaks\u0131z\u0131n (onu) manas\u0131yla kabullenmedik\u00e7e iman etmi\u015f olmazlar.\u201d (Nisa:65)<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 bu ihtiram, kutsal g\u00f6rme ve g\u00f6n\u00fcl rahatl\u0131\u011f\u0131 ile kabul etme olay\u0131n\u0131n ard\u0131ndan inan\u0131lan bu de\u011ferleri hemen hayat sahas\u0131na d\u00f6kme, nefse zor da gelse emirlere hi\u00e7bir tembellik ve gev\u015feklik g\u00f6stermeden aynen itaat etme durumu ortaya \u00e7\u0131kacakt\u0131r.<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Bu noktada Peygamberimiz (Sallallahu Aleyhi ve Selem) d\u00f6neminde ya\u015fayan m\u00fcsl\u00fcman erkek ve bayanlar\u0131n Allah\u2019\u0131n koydu\u011fu emirler ve yasaklar konusunda nas\u0131l bir tav\u0131r sergilediklerini iki \u00f6rnekle anlatmaya \u00e7al\u0131\u015fal\u0131m:<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Birincisi, Medine\u2019de ki M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n i\u00e7ki yasakland\u0131\u011f\u0131nda sergiledikleri tav\u0131rd\u0131r:<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\" \/>\r\n\r\n\r\n<p><a id=\"_ftn1\" href=\"#_ftnref1\">[1]<\/a> Ahmed, Ebu Hureyre\u2019den rivayet etmi\u015f tir ve isnad\u0131 sahihtir.<\/p>\r\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>HANG\u0130S\u0130 HAK D\u0130N? Abdullah Bin Abdulaziz El-\u0130dan Terc\u00fcme ve Dizgi Fikri G\u00f6nc\u00fc Varagat \u0130lmiye Bas\u0131m ve Yay\u0131n Evi 1-Giri\u015f. 2-Dinin Manas\u0131. 3-Dinlerin \u00c7e\u015fitleri. 4-\u0130nsano\u011flunun dine ihtiyac\u0131 ver m\u0131d\u0131r? \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 A-Akl\u0131n kainattaki b\u00fcy\u00fck ger\u00e7ekleri bilme ihtiyac\u0131. \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 B-\u0130nsan f\u0131trat\u0131n\u0131n ihtiyac\u0131. C-\u0130nsan\u0131n psikolojik sa\u011fl\u0131\u011fa ve ruhsal g\u00fcce olan ihtiyac\u0131. 5-\u0130slam inanc\u0131n\u0131n \u00f6zellikleri. 6-\u0130slam inan\u00e7 sistemindeki orta yollulu\u011fu. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":156,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-58","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-islami-akademi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/islamvebiz.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/58","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/islamvebiz.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/islamvebiz.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/islamvebiz.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/islamvebiz.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=58"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/islamvebiz.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/58\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":114,"href":"https:\/\/islamvebiz.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/58\/revisions\/114"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/islamvebiz.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/156"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/islamvebiz.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=58"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/islamvebiz.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=58"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/islamvebiz.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=58"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}